Zukkoly

Mantiqiy savollar javobi bilan

Yangilangan:

Bu sahifada 30 ta mantiqiy savol bor, yoshga qarab uch guruhga bo’lingan. Har savolning javobi yopiq turadi: avval o’zing o’ylab ko’r, keyin “Javobni ko’rish”ni bos. Javob ostida nega aynan shunday ekani yozilgan. Ota-onalar savollarni ovoz chiqarib o’qib, bola bilan birga yechishi mumkin.

7–9 yosh uchun mantiqiy savollar

Qisqa savollar: ko’pchiligida hisob kerak emas, faqat diqqat bilan o’qish kerak.

  1. Bir kilogramm paxta og’irmi yoki bir kilogramm temir?

    Javobni ko’rish

    Ikkalasi teng.

    Ikkalasi ham bir kilogramm. Temir zichroq, shuning uchun kamroq joy egallaydi, lekin og’irligi bir xil.

  2. Ali Validan baland. Vali Salimdan baland. Uchovidan kim eng past?

    Javobni ko’rish

    Salim.

    Ali Validan baland, Vali esa Salimdan baland. Demak, Salim ikkalasidan ham past.

  3. Xonaning to’rt burchagida bittadan mushuk o’tiribdi. Har bir mushukning ro’parasida uchta mushuk o’tiribdi. Xonada nechta mushuk bor?

    Javobni ko’rish

    To’rtta.

    Har bir mushuk qolgan uchtasini ko’radi. “Uchta mushuk” degani yangi mushuklar emas, o’sha to’rttasining boshqalari.

  4. Qaysi oyda 28 kun bor?

    Javobni ko’rish

    Hamma oylarda.

    Har bir oyda kamida 28 kun bor. Fevralda 28 yoki 29 kun, qolgan oylarda 30 yoki 31 kun.

  5. Bir oilada uchta qiz bor. Har bir qizning bitta akasi bor. Oilada nechta bola bor?

    Javobni ko’rish

    To’rtta.

    Uchala qizning akasi bitta, ya’ni o’sha bir o’g’il. Uch qiz va bir o’g’il: jami to’rtta bola.

  6. Kecha juma edi. Ertaga qaysi kun?

    Javobni ko’rish

    Yakshanba.

    Kecha juma bo’lsa, bugun shanba. Shanbadan keyin yakshanba keladi.

  7. Bitta tuxum qaynoq suvda 4 daqiqada pishadi. Bitta qozonga birga solingan 3 ta tuxum necha daqiqada pishadi?

    Javobni ko’rish

    4 daqiqada.

    Tuxumlar navbat bilan emas, bir vaqtda pishadi. Shuning uchun vaqt ko’paymaydi.

  8. Elektr poyezd shimolga ketyapti, shamol g’arbdan esyapti. Poyezdning tutuni qaysi tomonga ketadi?

    Javobni ko’rish

    Hech qaysi tomonga.

    Elektr poyezd ko’mir yoki yoqilg’i yoqmaydi, shuning uchun undan tutun chiqmaydi.

  9. Ketma-ketlikni davom ettir: 3, 6, 9, 12, … Keyingi son qaysi?

    Javobni ko’rish

    15.

    Har safar 3 qo’shilyapti: 12 + 3 = 15.

  10. Undan qancha ko’p olsang, u shuncha kattalashadi. Bu nima?

    Javobni ko’rish

    Chuqur.

    Chuqurdan tuproq olgan sari u kattalashib boradi.

10–12 yosh uchun mantiqiy savollar

Bu yerda biroz hisoblash va “tuzoq”ni payqash kerak: birinchi kelgan javob ko’pincha noto’g’ri.

  1. Bitta g’isht 1 kilogramm va yana yarim g’isht og’irligida. Bitta g’isht necha kilogramm?

    Javobni ko’rish

    2 kilogramm.

    G’isht = 1 kg + yarim g’isht. Demak, g’ishtning ikkinchi yarmi 1 kg ga teng, butun g’isht esa 2 kg.

  2. Ikki ota va ikki o’g’il baliq oviga borishdi. Har biri bittadan baliq tutdi, lekin jami 3 ta baliq bo’ldi. Bu qanday bo’lishi mumkin?

    Javobni ko’rish

    Ular uch kishi edi: bobo, ota va nevara.

    O’rtadagi kishi bir vaqtning o’zida bobosining o’g’li va nevaraning otasi. Ikki ota (bobo va ota) va ikki o’g’il (ota va nevara) bor, lekin odam uchta.

  3. Shokolad 3 × 4 bo’lakdan iborat, ya’ni 12 bo’lak. Har safar faqat bitta bo’lakni chiziq bo’ylab sindirish mumkin. 12 ta alohida bo’lak olish uchun kamida necha marta sindirish kerak?

    Javobni ko’rish

    11 marta.

    Har sindirishda bo’laklar soni bittaga ko’payadi. 1 bo’lakdan 12 bo’lakka yetish uchun 11 marta sindirish kerak, qaysi tartibda sindirishning farqi yo’q.

  4. Uchta qutining birida faqat olma, birida faqat nok, birida aralash meva bor. Ularga “Olma”, “Nok” va “Aralash” yorliqlari yopishtirilgan, lekin uchalasi ham noto’g’ri. Bitta qutidan bitta meva olib, hamma yorliqni qanday to’g’rilash mumkin?

    Javobni ko’rish

    “Aralash” yozilgan qutidan meva olish kerak.

    Bu yorliq noto’g’ri, demak quti aralash emas: unda bir xil meva bor. Masalan, olma chiqdi: bu olma qutisi. “Nok” yozilgan quti nok bo’la olmaydi, olma ham emas, demak aralash. Qolgan “Olma” yozilgan quti nok.

  5. Ketma-ketlikni davom ettir: 1, 1, 2, 3, 5, 8, …

    Javobni ko’rish

    13.

    Har bir son oldingi ikkitasining yig’indisi: 3 + 5 = 8, 5 + 8 = 13.

  6. Soat aynan 3:00 ni ko’rsatyapti. Soat mili bilan daqiqa mili orasidagi burchak necha gradus?

    Javobni ko’rish

    90 gradus.

    Siferblat 360 gradus va 12 bo’lakka bo’lingan, har bo’lak 30 gradus. Daqiqa mili 12 da, soat mili 3 da: 3 × 30 = 90.

  7. 5 ta mashina 5 ta detalni 5 daqiqada yasaydi. 100 ta mashina 100 ta detalni necha daqiqada yasaydi?

    Javobni ko’rish

    5 daqiqada.

    Har bir mashina bitta detalni 5 daqiqada yasaydi. 100 ta mashina bir vaqtda ishlab, 100 ta detalni ham 5 daqiqada tayyorlaydi.

  8. Ko’ldagi nilufarlar har kuni ikki baravar ko’payadi va 30 kunda butun ko’lni qoplaydi. Ko’lning yarmini necha kunda qoplaydi?

    Javobni ko’rish

    29 kunda.

    Har kuni maydon ikki baravar oshadi. 30-kuni butun ko’l qoplangan bo’lsa, bir kun oldin uning yarmi qoplangan edi.

  9. Ota 40 yoshda, o’g’li 10 yoshda. Necha yildan keyin ota o’g’lidan ikki baravar katta bo’ladi?

    Javobni ko’rish

    20 yildan keyin.

    Yosh farqi doim 30 yil. Ota ikki baravar katta bo’lganda o’g’il 30 yoshda, ota 60 yoshda bo’ladi: 30 − 10 = 20 yil.

  10. Bir son o’yladim. Unga 5 ni qo’shib, natijani 3 ga ko’paytirsam, 36 chiqadi. Qaysi sonni o’yladim?

    Javobni ko’rish

    7.

    Oxiridan boshlaymiz: 36 ni 3 ga bo’lsak 12, 12 dan 5 ni ayirsak 7. Tekshiramiz: (7 + 5) × 3 = 36.

13–14 yosh uchun mantiqiy savollar

Mashhur boshqotirmalar: javob bitta son emas, bir necha qadamdan iborat reja.

  1. Senda 7 daqiqalik va 11 daqiqalik ikkita qum soati bor. Aniq 15 daqiqani qanday o’lchaysan?

    Javobni ko’rish

    Ikkalasini birga ag’dar. 7 daqiqalik tugaganda uni yana ag’dar. 11 daqiqalik tugaganda 7 daqiqalikni yana bir marta ag’dar. U tugaganda 15 daqiqa o’tgan bo’ladi.

    11-daqiqada 7 daqiqalik soatning pastida 4 daqiqalik qum yig’ilgan bo’ladi. Uni ag’darsang, o’sha qum yana 4 daqiqa oqadi: 11 + 4 = 15.

  2. 5 litrlik va 3 litrlik ikkita idish bor, ularda o’lchov chizig’i yo’q, suv esa yetarli. Aniq 4 litr suvni qanday o’lchaysan?

    Javobni ko’rish

    5 litrlikni to’ldirib, 3 litrlikka quy: 5 litrlikda 2 litr qoladi. 3 litrlikni to’kib, o’sha 2 litrni unga quy. 5 litrlikni yana to’ldirib, 3 litrlik to’lguncha quy: unga 1 litr sig’adi, 5 litrlikda 4 litr qoladi.

    Asosiy fikr: 3 litrlik idishda avval 2 litr turishi kerak, shunda unga yana faqat 1 litr sig’adi va 5 litrdan 1 litr ayriladi.

  3. Ikki eshik bor: biri chiqishga, biri boshi berk yo’lakka olib boradi. Ularni ikki qorovul qo’riqlaydi: biri doim rost gapiradi, ikkinchisi doim yolg’on. Qaysi biri qaysiligini bilmaysan. Bitta qorovulga bitta savol berib, chiqishni qanday topasan?

    Javobni ko’rish

    Istalgan qorovuldan so’ra: “Agar men sherigingdan chiqish qaysi eshik deb so’rasam, u qaysi birini ko’rsatadi?” Keyin u ko’rsatgan eshikning teskarisini tanla.

    Rostgo’y qorovul yolg’onchining noto’g’ri javobini o’zgartirmay aytadi. Yolg’onchi esa rostgo’yning to’g’ri javobini buzib aytadi. Ikkala holda ham noto’g’ri eshik ko’rsatiladi.

  4. Bir xil ko’rinishdagi 9 ta tanga bor, ulardan bittasi boshqalaridan yengilroq. Pallali tarozida faqat 2 marta tortib, yengil tangani qanday topasan?

    Javobni ko’rish

    Tangalarni uchtadan uch guruhga bo’l va ikki guruhni tortib ko’r. Qaysi palla yengil bo’lsa, tanga o’sha guruhda; teng bo’lsa, uchinchi guruhda. Topilgan uchta tangadan ikkitasini tortib ko’r: yengili ko’rinadi, teng bo’lsa, tortilmagan tanga yengil.

    Tarozi har safar uch xil javob beradi: chap yengil, o’ng yengil yoki teng. Shuning uchun tangalarni ikkiga emas, uchga bo’lish kerak.

  5. Dehqon daryodan bo’ri, echki va karamni olib o’tishi kerak. Qayiqqa u bilan faqat bittasi sig’adi. Dehqon yonida bo’lmasa, bo’ri echkini, echki esa karamni yeydi. Hammasini qanday olib o’tadi?

    Javobni ko’rish

    Avval echkini olib o’tadi. Qaytib, bo’rini olib o’tadi va echkini orqaga olib ketadi. Echkini qoldirib, karamni olib o’tadi. Oxirida qaytib, echkini olib o’tadi.

    Bo’ri karamga tegmaydi, muammo faqat echkida. Shuning uchun echkini bir marta orqaga qaytarish kerak, shunda u hech qachon bo’ri yoki karam bilan yolg’iz qolmaydi.

  6. Ketma-ketlikni davom ettir: 2, 6, 12, 20, 30, …

    Javobni ko’rish

    42.

    Ayirmalar 4, 6, 8, 10: har safar 2 ga oshyapti, keyingisi 12, demak 30 + 12 = 42. Boshqacha qarasak: 1 × 2, 2 × 3, 3 × 4, 4 × 5, 5 × 6, keyingisi 6 × 7 = 42.

  7. To’rt kishi tunda ko’prikdan o’tishi kerak. Ularda bitta fonar bor, ko’prikka bir vaqtda ko’pi bilan ikki kishi chiqadi va fonarsiz yurib bo’lmaydi. Ular ko’prikdan 1, 2, 5 va 10 daqiqada o’tadi; ikki kishi birga sekinrog’ining tezligida yuradi. Hammasi 17 daqiqada qanday o’tadi?

    Javobni ko’rish

    1 va 2 daqiqalik o’tadi (2 daqiqa). 1 daqiqalik fonar bilan qaytadi (1). 5 va 10 daqiqalik o’tadi (10). 2 daqiqalik fonar bilan qaytadi (2). 1 va 2 daqiqalik yana o’tadi (2). Jami 2 + 1 + 10 + 2 + 2 = 17.

    Eng sekin ikkitasini birga o’tkazish kerak: shunda 10 daqiqa faqat bir marta sarflanadi. Fonarni esa har safar eng tez yuradiganlar qaytaradi.

  8. Sinfda 13 o’quvchi bor. Ulardan kamida ikkitasi bir oyda tug’ilganini qanday isbotlaysan?

    Javobni ko’rish

    Oylar 12 ta, o’quvchilar 13 ta. Har oyga bittadan o’quvchi to’g’ri kelsa ham, 13-o’quvchiga bo’sh oy qolmaydi.

    Bu Dirixle prinsipi: narsalar qutilardan ko’p bo’lsa, qaysidir qutiga kamida ikkita narsa tushadi. Bu yerda qutilar oylar, narsalar o’quvchilar.

  9. Qorong’i xonadagi qutida 10 ta qora va 10 ta oq paypoq aralash yotibdi. Bir xil rangdagi juftlik albatta chiqishi uchun kamida nechta paypoq olish kerak?

    Javobni ko’rish

    3 ta.

    Rang faqat ikkita. Dastlabki ikkita paypoq turli rangda chiqishi mumkin, lekin uchinchisi albatta ulardan birining rangida bo’ladi.

  10. Orolda faqat doim rost gapiradiganlar va doim yolg’on gapiradiganlar yashaydi. A: “B yolg’onchi” dedi. B: “Ikkalamiz ham rostgo’ymiz” dedi. Kim rostgo’y, kim yolg’onchi?

    Javobni ko’rish

    A rostgo’y, B yolg’onchi.

    Agar B rostgo’y bo’lsa, uning gapiga ko’ra A ham rostgo’y. Unda A ning “B yolg’onchi” degan gapi ham rost bo’lishi kerak, bu esa bo’lishi mumkin emas. Demak, B yolg’onchi, A ning gapi rost va A rostgo’y.

Mantiqni o’yinda mashq qil

“Qonuniyatni top” o’yinida ketma-ketlikda keyingi nima kelishini topasan. Bepul, ro’yxatdan o’tmasdan ham o’ynash mumkin.

O’ynash

Ota-onalar uchun: Bolada mantiqiy fikrlashni qanday rivojlantirish mumkin?