Tabiat haqida topishmoqlar

20 ta topishmoq va javobi

Ota-onalar topishmoqni ovoz chiqarib o’qib, bola bilan birga topishi mumkin.

1. 1

   Ertalab chiqar, kechqurun botar, Hammaga issiq, nur tarqatar.

   Javobni ko’rish

   Quyosh.

   Quyosh ertalab chiqib, kechqurun botadi va Yerga yorug’lik hamda issiqlik beradi.

2. 2

   Kechasi chiqar osmonga, Goh to’la, goh o’roqday. Nurini Quyoshdan oladi, O’zi hech qachon yonmaydi.

   Javobni ko’rish

   Oy.

   Oy o’zi yorug’lik chiqarmaydi, Quyosh nurini qaytaradi. Shuning uchun u goh to’lin, goh o’roqqa o’xshab ingichka ko’rinadi.

3. 3

   Qora dasturxonga Sochilgan mayda tangalar. Kunduzi yo’qolib qolar, Tunda yana porlar.

   Javobni ko’rish

   Yulduzlar.

   “Qora dasturxon” bu tungi osmon. Yulduzlar kunduzi ham joyida, lekin Quyosh nuri ularni ko’rsatmaydi.

4. 4

   Bulutdan tushar tomchilab, Yerni yuvar, ekin suvar. Ketidan ba’zan osmonda Rang-barang kamalak chiqar.

   Javobni ko’rish

   Yomg’ir.

   Yomg’ir bulutdan tomchilab yog’adi. Yomg’irdan keyin quyosh chiqsa, osmonda kamalak paydo bo’ladi.

5. 5

   Oppoq paxta osmondan Tushar, lekin isitmas. Qo’lga olsang, eriydi, Qishda yerni yopadi.

   Javobni ko’rish

   Qor.

   Qor paxtaga o’xshab oppoq va yumshoq, lekin sovuq. Qo’l issiqligidan erib, suvga aylanadi.

6. 6

   Qo’li yo’q, daraxt silkitar, Oyog’i yo’q, chopib ketar. Ko’rinmaydi, ammo uni Hamma sezar, hamma bilar.

   Javobni ko’rish

   Shamol.

   Shamol bu harakatlanayotgan havo. Uni ko’rib bo’lmaydi, lekin daraxtlar tebranganidan va yuzimizga urilishidan sezamiz.

7. 7

   Yomg’irdan keyin osmonda Yetti rangli ko’prik paydo. Unga hech kim chiqolmaydi, Tez orada yo’qolar u.

   Javobni ko’rish

   Kamalak.

   Kamalak quyosh nuri yomg’ir tomchilaridan o’tib, ranglarga ajralganda paydo bo’ladi. U yoysimon, ko’prikka o’xshaydi.

8. 8

   Osmonda gumburlaydi, O’zini hech kim ko’rmaydi. Chaqmoqdan keyin keladi, Bolalarni qo’rqitadi.

   Javobni ko’rish

   Momaqaldiroq.

   Momaqaldiroq chaqmoq ovozi. Yorug’lik tovushdan tez bo’lgani uchun avval chaqmoq ko’rinadi, keyin gumburlash eshitiladi.

9. 9

   Suvdan bo’ladi, suvda suzar, Qattiq, sovuq, oynaday tiniq. Issiq kunda yana Suvga aylanib qolar.

   Javobni ko’rish

   Muz.

   Muz muzlagan suv. U suvdan yengil, shuning uchun suvda cho’kmaydi, isiganda esa yana eriydi.

10. 10

    Ertalab yerga tushadi, Oppoq, nam, xuddi bulut. Yo’lni ko’rsatmay qo’yadi, Quyosh chiqsa, yo’qolar.

    Javobni ko’rish

    Tuman.

    Tuman yerga yaqin turgan bulut kabi. U ko’pincha tongda bo’ladi va quyosh havoni isitgach tarqab ketadi.

11. 11

    Tongda o’tlar ustida Mayda marvarid tomchilar. Hech kim sochmagan, lekin Har tong yangidan paydo bo’lar.

    Javobni ko’rish

    Shudring.

    Tunda havo soviganda undagi namlik o’t va barglarga tomchi bo’lib o’tiradi. Bu shudring, ertalab u marvaridday yaltiraydi.

12. 12

    Hamisha yo’lda, to’xtamaydi, Oyog’i yo’q, oqib boradi. Tog’dan boshlanib, uzoq yurib, Ko’lga yoki dengizga quyiladi.

    Javobni ko’rish

    Daryo.

    Daryo tog’lardagi qor va buloqlardan boshlanib, doim oqib turadi. Masalan, Amudaryo va Sirdaryo Orol dengiziga quyilgan.

13. 13

    Boshi bulutga tegar, Qishin-yozin qor kiyar. Unga chiqish oson emas, Chiqqan hammadan baland turar.

    Javobni ko’rish

    Tog’.

    Baland tog’larning cho’qqisi bulutlardan ham yuqori va u yerda yozda ham qor erimaydi.

14. 14

    Qanoti yo’q, osmonda suzar, Shaklini doim o’zgartirar. Qoraysa, yomg’ir yog’dirar, Oqarsa, qo’ylarday yurar.

    Javobni ko’rish

    Bulut.

    Bulut mayda suv tomchilaridan iborat. Shamol uni haydaydi va shaklini o’zgartiradi, qora bulutlardan yomg’ir yog’adi.

15. 15

    Qor eriydi, kunlar isiydi, Daraxtlar gulga burkanar. Qaldirg’ochlar qaytib kelar, Navro’z bayrami nishonlanar.

    Javobni ko’rish

    Bahor.

    Gullagan daraxtlar, qaytib kelgan qushlar va Navro’z bayrami bahor belgilari. Navro’z 21-mart kuni nishonlanadi.

16. 16

    Kunlar uzun, tunlar qisqa, Quyosh qattiq qizdiradi. Tarvuz-qovun pishar polizda, Bolalar ta’tilga chiqadi.

    Javobni ko’rish

    Yoz.

    Yozda kunlar eng uzun va havo eng issiq bo’ladi. Polizda tarvuz-qovun pishadi, maktablarda yozgi ta’til boshlanadi.

17. 17

    Barglar sarg’ayib to’kilar, Qushlar issiq yurtga uchar. Bog’da mevalar pishar, Bolalar maktabga shoshar.

    Javobni ko’rish

    Kuz.

    Sarg’aygan barglar, janubga uchgan qushlar va o’quv yilining boshlanishi kuz belgilari.

18. 18

    Daryolar muz bilan qoplanar, Dalani oppoq qor bosar. Bolalar chana uchadi, Yangi yil shu faslda kelar.

    Javobni ko’rish

    Qish.

    Muz, qor va chana qish belgilari. Yangi yil ham qishda, 1-yanvarda keladi.

19. 19

    Tog’ga o’xshar, ichida olov, Cho’qqisidan tutun chiqar. Uyg’onsa, qaynoq lava Yonbag’ridan oqib tushar.

    Javobni ko’rish

    Vulqon.

    Vulqon ichida yer ostidan chiqqan erigan tosh, ya’ni lava bo’ladi. Vulqon “uyg’onganda” lava va tutun otiladi.

20. 20

    Quyoshli kunda yonimda yurar, Qo’limni ko’tarsam, u ham ko’tarar. Ushlay desam, ushlatmaydi, Qorong’ida yo’q bo’lar.

    Javobni ko’rish

    Soya.

    Soya tanamiz quyosh nurini to’sganda hosil bo’ladi va harakatlarimizni takrorlaydi. Yorug’lik bo’lmasa, soya ham bo’lmaydi.